PROJECTEN

DIGNITY FOR GIRLS PROJECT

Zwangerschap, maar ook gebrek aan geld voor maandverband zijn oorzaken dat meisjes de lagere en/of middelbare school vroegtijdig verlaten. Waardoor hun toekomst er weinig rooskleurig uitziet.              Dit project richt zich op meisjes van de hoogste klassen van de lagere school en meisjes die de middelbare school bezoeken. Daarnaast op meisjes die de school hebben verlaten omdat ze zwanger raakten. We gaan ze vaardigheden leren, zoals het maken van herbruikbaar maandverband en zeep.  

In februari 2026 vond de aftrap van het project plaats in Soroti tijdens een meeting met betrokken stakeholders.

Op 28 mei was HADEO aanwezig bij een symposium vanwege  Menstrual Health Day op Soroti Secundary School. Eén van de scholen waar we mee samenwerken. Enkele creatieve leerlingen verrasten het publiek met een outfit gemaakt van maandverband.

Het project vindt plaats op 12 scholen. Waarbij HADEO met 10 scholen al een goede samenwerking heeft dankzij het Sexual Awareness Project. Met dit project streeft HADEO ernaar de meisjes op school te houden en drop-outs van de lagere school terug te laten keren naar school. Voor oudere drop-outs en jonge moeders biedt dit een kans om met de geleerde vaardigheden zichzelf te bedruipen.

In Ngora township kregen senior leerkrachten van diverse scholen in juli een driedaagse training over omgaan met leerlingen die menstrueren en in het maken van zeep en herbruikbaar maandverband. Dezelfde training is een week later in Soroti gegeven. De getrainde leerkrachten zullen deze kennis overdragen aan de meisjes op hun respectievelijke scholen. Evenals aan de meisjes die zwanger zijn geraakt en gemotiveerd kunnen worden om terug te keren naar school. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eind juli 2026 kregen leerlingen van Otatai Primary School instructie in het maken van herbruikbaar maandverband en vloeibare zeep. Ook de jongens en een aantal ouders waren actief.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Rotary Club van Ngora steunt ons Dignity for Girls Project. Bij één van de scholen, Ngora Highschool, worden op hun kosten drie kleed- en badruimtes voor meisjes die menstrueren, gebouwd.

 

 

 

 

 

SEXUAL AWARENESS PROJECT

Op 24 februari 2025 was de aftrap van het Sexual Awareness Project. Aanwezig waren vertegenwoordigers van Ngora- en Soroti district en een aantal hoofden van scholen die meedoen. De aanwezigen spraken zich zeer positief uit over dit project, wat in een grote behoefte voorziet.

Er doen 10 scholen aan mee, zowel lagere- als middelbare scholen. En de groepsleden zullen in de nabijgelegen gemeenschappen actief zijn. Het gaat om seksuele voorlichting en empowerment van met name meisjes om voor zichzelf en hun toekomst op te komen. We hopen hiermee het hoge aantal aan tienerzwangerschappen en tienerhuwelijken naar beneden te kunnen brengen.

Half maart 2025 is er een training georganiseerd voor leerkrachten, drie per school en apart een training voor een vertegenwoordiging van de geselecteerde groepen die onderdeel zijn van onze boerenleenbank. De trainers waren deels politiefunctionarissen die gezinnen bezoeken waar forse opvoedingsproblemen zijn. Vaak gepaard gaande met huiselijk geweld en seksueel misbruik.  In gesprek komen met de ouders is de beste tactiek om ook culturele gewoontes die verkeerd voor kinderen uitpakken te bespreken.

Er wordt gebruik gemaakt van drama, meetings en het aanstellen van vertrouwenspersonen. Ook worden er jingles uitgezonden op de lokale radio, evenals talk shows waarop luisteraars kunnen reageren.

In april 2026 is dit project afgesloten. HADEO blijft voor het Dignity for Girls project samenwerken met de 10 scholen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CLIMATE CHANGE PROJECT

In 2024 is HADEO gestart met een bomenproject als pilot in Angod A  in Ngora district. Angod A is één van onze best draaiende groepen. In Mei zijn er 4200 stekjes van de eucalyptus boom geplant op twee terreinen door de leden van de groep. Onder begeleiding van Ariong Gideon de Agricultural Officer van het district. De groep is verantwoordelijk voor het wieden en snoeien van de bomen. Aangezien termieten de boompjes aan kunnen vreten, zijn er termietenheuvels verwijderd en behandeld.   

Tijdens een bezoek, begin 2025, zagen James Odongo en Amy Dekker dat de bomen al behoorlijk hoog waren. Na circa drie jaar kunnen ze als “palen” verkocht worden. Maar ze leveren meer op wanneer je ze vijf tot zeven jaar laat groeien.   

Het verdiende geld komt ten goede van alle leden van de groep en komt in de spaarkas terecht. Als de bomen goed worden verzorgd, krijgen de leden elk één zwanger vrouwtjesschaap.  Als groep krijgen ze drie mannetjesschapen. Dit kan de individuele leden helpen om hun inkomsten te vergroten.                                                  

De plannen zijn om dit project in de toekomst uit te breiden naar de andere groepen. Maar ook op grotere schaal naar andere plekken. Dat zal gebeuren in samenwerking met de National Forest Authority (NFA).

De overheid focust op herbeplanting met bomen. Als reactie op de ontbossing van de afgelopen periode door bedrijven en particulieren voor brandhout, de productie van houtskool en voor bouwactiviteiten.

                                                                                                                                             

 

 

 

 

SOROTIFALSACCO                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

In 2021 heeft Hadefo een micro-krediet organisatie opgezet onder de naam: Soroti Functional Adult Literacy Savings and Credit Cooperation. De leden kunnen sinds november 2021 geld lenen tegen een rente van 3%. Zo kunnen ze investeringen doen in hun bedrijfjes. Er zit een opbouw in de hoogte van het te lenen bedrag. Bij op tijd terugbetalen van de lening, inclusief de rente, kan er een groter bedrag geleend worden. De lening wordt verstrekt aan kleine groepen van 3 tot 6 leden met hetzelfde bedrijfje. Zij zijn als kleine groep gezamenlijk verantwoordelijk voor het op tijd terugbetalen. Begin 2023 hadden een kleine 100 leden een derde lening gehad voor een bedrag van 225 euro. Zichtbaar was bij hen de groei in hun bedrijf én persoon, waardoor ze ook in staat zijn bij te dragen aan de kosten van hun gezin zoals schoolgeld, bij ziekte en dergelijke.

Januari 2024 trof ik een aantal vrouwen, waaronder Helen en Nora, die het zo goed deden dat ik me afvroeg of zij ooit ongeletterd waren in 2011. Wat wel het geval was. Zij kunnen hun kinderen nu naar de universiteit sturen.

In 2025 en 2026 zijn er mondjesmaat leningen uitgegeven. Omdat een deel van de leden hun lening niet hebben terugbetaald is er onvoldoende geld in omloop. Het team van HADEO bezoekt alle groepen om leden te motiveren het geleende geld terug te betalen, zodat er weer geld geleend kan worden.

 

 

 

 

 

 

 

FUNCTIONAL ADULT LITERACY PROGRAMME

We bieden sinds eind 2011 volwassenenonderwijs in zowel Soroti- als Ngora District. Deelnemers zijn vooral vrouwen tussen de 18 en 65 jaar. In 2024 zijn er ruim 1000 deelnemers. De lessen worden onder de boom of in kerken gegeven. Dicht bij de deelnemers. De instructeurs zijn vertrouwd met de mensen en worden vooraf getraind. Het gaat om onderwijs in brede zin. Men krijgt les in rekenen, lezen en schrijven. Daarnaast is er aandacht voor gezondheid, hygiëne en gezonde leefomgeving. Ook kennisoverdracht over specifieke landbouwmethodes en het opzetten van kleine bedrijfjes komt aan bod. Het geleerde is direct toepasbaar in de praktijk.

Om de hygiëne te verbeteren bouwen deelnemers latrines en “badkamers”. Voorheen werd dit in de bush gedaan. Ze leren hun huis en erf schoon te houden en afval op één plek te verzamelen. Terwijl groenteafval wordt gebruikt om er compost van te maken. Men leert “kitchengardens” aan leggen. Een methode om diverse groentes zoals kool, wortels en uien te verbouwen met permanente watertoevoer. Dit onderwijs brengt een bewustwording teweeg op veel terreinen. Zoals het belang van een schone leefomgeving en hygiëne. Hoe ga je op vreedzame wijze met elkaar om binnen het gezin en in je dorp. Deelnemers realiseren zich het belang van onderwijs voor hun kinderen.

Een belangrijk resultaat van het programma is dat deelnemers zelfvertrouwen en zelfrespect krijgen en weer deel worden van de gemeenschap. Terwijl men voorheen de ervaring had niet mee te tellen. 

BUSINESS TRAINING

We steunen deelnemers bij het opzetten en verbeteren van kleinschalige bedrijfjes. We beogen  op langere termijn de sociaaleconomische positie te verbeteren. Sinds eind 2017 hebben ruim 800

deelnemers de “Get Ahead  Training” (Gender Entreprise Together) gevolgd. Een door de ILO (International Labour Organization) opgezette training voor ongeletterden. Deelnemers vergaren kennis over boekhouden, klantvriendelijkheid , marktwerking en planning. Na de training waren ze in staat een bedrijfje te starten, of hun bestaande bedrijf te verbeteren.

 

 

MAMA TERESA PRIMARY SCHOOL

Op onze basisschool in Soroti, gestart in maart 2011, bieden we voor kinderen en speciaal voor meisjes een veilige omgeving met gekwalificeerde leerkrachten. We streven naar kwalitatief goed onderwijs en zetten ons in om leerlingen binnenboord te houden. Vanaf groep 3 bieden we leerlingen daarom de gelegenheid permanent op school te verblijven. Zo bevorderen we de slagingskansen en voorkomen we drop-outs. De kleuters vanaf 4 jaar volgen dagonderwijs. Ze worden met de schoolbus opgehaald en thuis gebracht.

 

WATERPROJECT

In Ngora District is de toegang tot schoon drinkwater niet overal voorhanden. Reden om een waterpomp aan te leggen. Deze is in augustus/september 2015 gerealiseerd in Omaditok. Het onderhoud zal geschieden door een water comité bestaande uit vijf vrouwen en twee mannen. Dit comité is geïnstrueerd door het bedrijf die de waterpomp heeft aangelegd.  Zij houden toezicht op gebruik en zijn verantwoordelijk voor noodzakelijk onderhoud. Dit wordt betaald uit de bescheiden bijdrage die van de gebruikers wordt gevraagd. Ter bevordering van de hygiëne zijn de 852 huishoudens geïnstrueerd om tippy taps te maken. Een eenvoudig zelf te maken systeem waarbij de jerrycan met behulp van een voetbeweging wordt gekanteld.